Blog

All Posts in Category: Blog

5 mei en de vrijheid van kinderen

Op 5 mei vieren we de vrijheid die zo hard is bevochten in de Tweede Wereldoorlog. De meeste mensen vinden vrijheid belangrijk en weten ook waarom ze dit belangrijk vinden. Vrijheid is nu eenmaal een groot goed. Vrijheid is een voorwaarde om volwaardig mens te kunnen zijn. Vrije mensen kunnen zelf bepalen hoe ze hun leven inrichten en kunnen zelf keuzes maken. De rechtsstaat is er om de vrijheid te beschermen, vooral tegen de overheid.

Na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog wilden veel landen op internationaal niveau verdragen sluiten om herhaling onmogelijk te maken. Dit heeft geleid tot oprichting van de Verenigde Naties en in 1948 tot het Verdrag van de Universele Rechten van de Mens en een aantal nadere verdragen[1]. In 1992 is het verdrag van de Rechten van het Kind erbij gekomen[2].

Dus hoe staat het nu met de mensenrechten meer dan vijfenzeventig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog? Op veel gebieden is er grote vooruitgang geweest, op andere gebieden minder.

Ik neem aan dat iedereen die respect heeft voor mensen en die de mensenrechten na aan het hart liggen, op vragen als: ‘mogen we mensen op basis van ras, sekse of religie selecteren om ze te dwingen lessen te volgen, examens of toetsen te maken of hun ontwikkeling te laten vastleggen?’ met een volmondig NEE zal antwoorden. Dit is niet zo verwonderlijk. Op basis van de Universele Rechten van de Mens is het verboden om onderscheid te maken tussen mensen op basis van huidskleur, geslacht, sekse, religie of welke andere status dan ook. Discrimineren is zelfs strafbaar. Sommigen zouden zelfs het stellen van deze vragen kunnen zien als mogelijke discriminatie.

Maar als we de criteria als ‘ras’, ‘sekse’ of ‘religie’ vervangen door ‘leeftijd tussen de 5 en 18 jaar’ dan ‘mag’ het opeens wel:

  • De overheid dwingt kinderen naar school.
  • De overheid dwingt kinderen examens of toetsen te doen.
  • De overheid dwingt de leerprestaties van kinderen vast te leggen

Hoe is het mogelijk dat de wetgever kinderen nog steeds niet als volwaardige mensen ziet, vijfenzeventig jaar na het ratificeren van de mensenrechtenverdragen? Hoe is het mogelijk dat er op steeds grotere schaal dwang op kinderen wordt uitgeoefend? Het argument ‘voor hun eigen bestwil’ gaat niet op. In de mensenrechten verdragen wordt nergens de uitzondering gemaakt dat schenden van mensenrechten wel is toegestaan als dit schenden ‘voor de eigen bestwil’ zou zijn. Sterker nog, artikel 30 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens luidt:

‘Geen bepaling in deze Verklaring zal zodanig mogen worden uitgelegd, dat welke Staat, groep of persoon dan ook, daaraan enig recht kan ontlenen om iets te ondernemen of handelingen van welke aard ook te verrichten, die vernietiging van een van de rechten en vrijheden, in deze Verklaring genoemd, ten doel hebben’.

Overheden die het recht op onderwijs voor kinderen ‘garanderen’ door kinderen te dwingen naar school te gaan, schenden hiermee de mensenrechten van kinderen. Dit is heel ernstig. Een Duitse rechter vond dit ook en sprak een moeder vrij van het overtreden van de schoolplichtwet, omdat ze haar kind niet tegen zijn eigen wil in naar school dwong te gaan[3].

Naast de directe schending van de mensenrechten door dwang, leidt de overheidsdwang binnen scholen tot nog veel meer schendingen van de mensenrechten. Kinderen verliezen niet alleen hun vrijheid, maar lopen ook de kans op privacy schendingen, laaggeletterdheid, gepest worden en vele andere inbreuken op hun rechten. In mijn boek ‘Het gedwongen onderwijs voorbij’ laat ik zien welke.

Ik wil iedereen die vrijheid belangrijk vindt, vragen om ook over de vrijheid en rechten van kinderen op te komen. Om niet meer te accepteren dat de schendingen de Rechten van het Kind doorgaan omdat we dit nu eenmaal zo gewend zijn of omdat we het zelf ook hebben ervaren. Mensenrechten zijn universeel, dus ook voor kinderen. Het is onze taak als volwassenen om kinderen te beschermen tegen iedere inbreuk op hun mensenrechten. Dat is pas werkelijk voor hun eigen bestwil.

Dit blog is onder andere een forum voor discussie. Ik ben erg geïnteresseerd in je reacties en vragen over hoe jij denkt dat de Rechten van het Kind binnen het onderwijs gerealiseerd kunnen worden. Graag je reacties en vragen hier in plaats van per e-mail naar me te sturen. Ik lees alle reacties en probeer te reageren op vragen als ik denk dat ik iets waardevols heb om te zeggen. Door je gedachten en vragen hier te plaatsen, deel je ze met andere lezers, niet alleen met mij. Ik reageer meestal niet op privé e-mails die afkomstig zijn uit blogposten.

 

[1] https://www.mensenrechten.nl/wat-zijn-mensenrechten/mensenrechten-op-een-rij

[2]https://www.kinderrechtencommissariaat.be/sites/default/files/bestanden/kinderrechtenverdrag_officiele_nederlandse_vertaling.pdf

[3] Ambtsgericht, im ersten Verfahren im südlichen Sachsen, November 2016: www.wiete-strafrecht.de/User/Darstellung/StGB/17%20StGB.html

 

Bijwerkingen van het onderwijs

Studies naar nieuwe medicijnen laten niet alleen de werking, maar ook de bijwerkingen van deze medicijnen zien. Een medicijn dat voor veel mensen goed werkt tegen hartkwalen, maar frequent leidt tot hartstilstand, is nu eenmaal lastig te verkopen. Onderzoek naar bijwerkingen is daarom integraal onderdeel van het medicijnonderzoek. Er gaan steeds meer stemmen op onderwijsonderzoek te stoelen op medisch onderzoek; met blinde testen en referentiegroepen. Voor de kwaliteit van het onderzoek lijkt een goede ontwikkeling. Maar wat nog veel belangrijker lijkt, is onderzoek naar bijwerkingen. Zo kan de ontwikkeling van een medicijn dat een zeer positieve werking laten zien in tests, uiteindelijk worden stop gezet vanwege bijwerkingen.

In een recent artikel ‘What works may hurt; Side effects in Education’ geeft Yong Zhao van de School of Education van de Universiteit van Kansas[1] argumenten waarom onderzoek naar bijwerkingen in het onderwijs zo belangrijk is. Een voorbeeld:

‘Deze leesmethode kan de leesvaardigheid van de leerlingen verhogen, maar het effect hebben dat ze hun hele leven lezen zullen haten’

Niet alleen kunnen de bijwerkingen zeer schadelijk zijn, het ontbreken van kennis over de bijwerkingen maakt het erg moeilijk om goede keuzes te maken in het onderwijs. Dit geldt niet alleen voor leerlingen en hun ouders, maar ook voor docenten en beleidsmakers. Zonder de kennis over de bijwerkingen wordt iedere discussie over onderwijs betekenisloos. De voorstanders benadrukken hoe goed een bepaalde methode of maatregel werkt en de tegenstanders benadrukken de nadelen. Meer bewijs, zelfs als dit van hoge wetenschappelijke kwaliteit is, zal deze discussie niet eindigen omdat beide partijen zowel gelijk als ongelijk hebben. Op deze manier beperkt het debat zich al gauw tot een ideologische en politieke strijd tussen voor en tegenstanders, terwijl de werking en bijwerking natuurlijk twee zijden van de zelfde medaille zijn.

Ook zorgt het ontbreken van kennis over bijwerkingen ervoor dat nieuwe initiatieven uitsluitend worden gelanceerd op basis van de positieve effecten. Als dan na enige jaren de negatieve bijwerkingen van deze nieuwe ideeën zichtbaar worden, zijn de positieve effecten van de oude aanpak vaak doorslaggevend om het nieuwe idee weer te verlaten. Maar als een nieuwe aanpak verlaten wordt omwille van de bijeffecten betekent dat nog niet dat deze niet effectief is. Vaak worden deze ideeën om de zoveel jaar geherintroduceerd, telkens met een andere naam of in een nieuw jasje. Op deze manier blijven onderwijsverbeteringen een slingerbeweging maken, zonder dat er sprake is van enige fundamentele verandering. Onderzoekers, docenten, beleidsmakers en het grote publiek krijgen steeds sterker het gevoel dat er geen nieuwe ideeën meer bestaan over onderwijs.

Kennis van werking en bijwerking van onderwijsmethodes geeft ook veel betere mogelijkheiden om andere manieren van onderwijs te beoordelen. Finland en de landen in Oost-Azië worden vaak gepromoot als voorbeelden waar we van kunnen leren. Wanneer we bijvoorbeeld naar het rekenonderwijs in landen als Japan, Singapore en Zuid-Korea kijken, dan staat dit internationaal als erg goed te boek en wordt vaak gekopieerd. Onderzoek laat zien dat, hoewel dit rekenonderwijs hoog staat in de rankings, het zelfvertrouwen van de leerlingen veel lager is dan in landen die lagere rekenresultaten laten zien. Hiermee wordt het idee om dit te kopiëren een stuk minder aantrekkelijk.

De bijwerkingen van onderwijs kunnen zeer ernstig zijn. Op basis van mijn boek ‘Het gedwongen onderwijs voorbij’ kom ik grof geschat tot de volgende bijwerkingen:

Deze bijwerkingen hebben vaak ook een lange termijn effect en zijn in het boek van Olsen ‘Wounded by School’ verwoord als zeven trauma’s die tot in het volwassen leven nog steeds voelbaar zijn bij respondenten in haar onderzoek. Wonden die hun eigenwaarde en hun werk als professional nog steeds negatief beïnvloeden en vervormen[3].

Studie naar bijwerkingen in onderwijsonderzoek is cruciaal wanneer we het onderwijs in Nederland op een hoger plan willen krijgen. Zonder inzicht in de bijwerkingen blijft de onderwijsdiscussie een strijd om ideologieën.

 

[1] Yong Zhao (2017), What works may hurt; Side effects in Education, Journal of Educational Change,Volume 18, Issue 1, February 2017, Pages 1-19, Springer

[2] Robinson, K., (2006), Do schools kill creativity? : www.youtube.com

[3] Gekwetst door School? Dr. Kirsten Olson geeft enkele voorbeelden
https://hebjijietsgeleerdvandaag.com/2016/02/10/gekwetst-door-school/