Op 3 februari rapporteerde de Nederlandse overheid over de stand van de mensenrechten in Nederland aan de Verenigde Naties. Burgerrechtenorganisatie Kompass en het NJCM (Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten) waren hier erg kritisch over. Ze stelden dat de mensenrechtensituatie in Nederland verslechterd en formuleerden namens 23 organisaties een ‘schaduwrapport’[1]. Dit is een goed initiatief, want de gedachte dat we hier alles op orde hebben en mensenrechten vooral in het buitenland een probleem vormen, is fundamenteel fout. Wat ik echter mis in dit schaduwrapport zijn de rechten van het kind. Er wordt wel over mensenrechten educatie op scholen gesproken, maar ik kan geen woord vinden over de mensenrechtensituatie binnen scholen. In het onderwijs worden de rechten van het kind dagelijks geschonden. Het recht op onderwijs zelf wordt geschonden doordat circa 10% van de kinderen de school verlaat als functioneel analfabeet. Daarnaast wordt circa 10% van de kinderen gepest, wat ook een schending is. Ook het recht op privacy voor kinderen is grotendeels afwezig, het grote gebruik van psychofarmaca is een schending van het recht beschermd te worden tegen gebruik van drugs, en het recht op spelen en vrije tijd wordt ernstig ingeperkt door al het school- en huiswerk. Ook hebben kinderen geen invloed op het inrichten van het onderwijs bij het opstellen van onderwijswetten laat staan dat er naar kinderen wordt geluisterd, wat een schending is van het recht van kinderen gehoord te worden bij alle belangrijke beslissingen die hen aangaan.

Is het verwonderlijk dat het met de mensenrechten in Nederland niet zo goed is gesteld, als we de mensenrechten van kinderen binnen de scholen stelselmatig schenden? Hoe kunnen kinderen het belang van de mensenrechten leren als hen deze rechten op school bijna 14 jaar wordt onthouden? Niet alleen de theorie van de mensenrechten wordt nauwelijks gegeven, maar juist vooral in de praktijk kunnen kinderen hun mensenrechten niet ervaren. In de 19de eeuw is de slavernij afgeschaft, in de 20ste eeuw hebben vrouwen hun rechten gekregen. Misschien wordt het tijd om in de 21ste eeuw kinderen als mensen te gaan beschouwen en hen hun mensenrechten te geven. Meer hierover is te lezen in “Het gedwongen onderwijs voorbij”

[1] Schaduwrapport: ‘Mensenrechtensituatie in Nederland verslechterd, Volkskrant 3-2-2017, Laura De Jong